Satranç Akademisi Sanat Koleksiyonu
Satranç Akademisi Sanat ve Satranç Serisi
Satranç Akademisi olarak sanat alanında satranç konulu exlibrislerimizden bazılarını sizlerle paylaşmak istiyoruz. Öncelikle bilmeyenler için exlibris ya da ekslibris nedir onu açıklayalım.
Ekslibris Nedir?
"Ekslibris, kitap sahibini tanıtan, onu yücelten bir sanat dalıdır. Kitapseverlerin kitaplarının iç kapağına yapıştırdıkları üzerinde isimlerinin ve değişik konularda resimlerin yer aldığı küçük boyutlu baskı resimlerdir. Sözcük olarak ...’nın kitaplığından, ...’nın kütüphanesine ait anlamına gelir. Kitabın kartviziti ya da tapusudur. Kitap sahibini tanıtır, onu yüceltir ve kitabı ödünç alan kişiyi geri getirmesi konusunda uyarır. Ekslibris önemli bir iletişim aracıdır. Bir ihtiyaç grafiği olarak doğmasına karşın, estetik kaygılarla yapılan özgün yapıtlardır."
( İstanbul Ekslibris Müzesi Web Sayfası )
Exlibrislerde Exlibris yazılması zorunludur, bunun dışında kişiye ait ilgi alanları ve kişinin ya da kurumun ismi yer alır.
Ayrıntılı bilgi ve örnekler için Ekslibris Müzesi Web Sayfası
Satranç Akademisi sanat koleksiyonunda hem Türkiyeden hem de dünyanın bir çok ülkesinden satranç konulu exlibrisler bulunmaktadır.
Satranç Akademisi sanat koleksiyonu Ekim ayında İstanbul Maltepe Yaşar Kemal Kültür Merkezinde sergilenecektir. Sergi tarihi ileriki bir tarihte sizlerle paylaşılacaktır.
Koleksiyonumuzdan Örnekler
Her exlibris aslında bir bulmaca gibidir ve biz satranççılar bulmacaları, gizemleri severiz. Hem isimler hem görsel öğeler bizi bir görsel şölenin ve aynı zamanda bir labirentin içinde dolaştırır. Sahibinin ilgilerini anlamaya, exlibrisi çözmeye çalışırız. Bir sanat tarihçisi edasıyla resim okumalarına başlarız.
Burada önemli bir unsur ressamın kendisidir de çünkü bu sanat dalı içerisinde önemli bir paya sahiptir. Bu nedenledir ki exlibrisler sanatçıları tarafından tarihlenir, numaralanır ve imzalanır. Exlibris sanatçları tıpkı diğer resim sanatçıları gibi bir yol izlerler ancak exlibrislerin yapılma teknikleri sadece ressamlığı değil bazen simyayı da ilgilendirir. Metali eritmek ve çeşitli kazımaları yapmak için asit de kullanırlar. Ahşabı bir heykeltraş gibi yonttukları da olur.
Bazen exlibris sadece ilgileri değil bir dönemi de karşımıza çıkartır. Siyasi ya da tarihi bir zaman yolculuğu bileti gibi sizi zamanda yolculuğa çıkarır.
Bazen roman kahramanları canlanır ve exlibrisin sahibinin ilgileri doğrultusunda yeni rollerini oynarlar. Örneğin yukarıdaki exlibriste Don Kişot ve Sancho Panza'nın satranç tahtasında bir araya geldiğini görüyoruz. Bazen satranç tahtasında resmedilen konumlar gerçekçi bazense gerçeküstü olabilir.
Dünyanın bir çok yerinde exlibris koleksiyonerleri bulunuyor, Satranç Akademisi olarak biz özellikle spesifik bir konuda koleksiyon yapmaya başladık ve daha yolun çok başındayız. Ancak bunun bir yolculuk olduğunu biliyoruz.
Bu eserlerin kitapların iç kısımlarına yapıştırılan ya da basılan bir küçük etiket olduğunu ve boyutlarının ise küçük olduğunu hatırlatmakta fayda var. Bazen bir sahafta eski bir kitabın iç sayfasında buna benzer örnekleri gördüğünüzde exlibrise daha dikkatle bakmanız bizi sevindirir.
Exlibrisler sadece büyükler için değil küçük çocuklar için de yapılabilir. Onların ilgi alanlarıyla hazırlanır. Kültürel, sanatsal ve kişisel bir eserdirler.
Günümüzde kitap mührü adı altında exlibrisler yaygın şekilde kullanılmaktadırlar. Benzerlikleri ve farklılıkları olmakla birlikte varlıklarını sürdürüyorlar.
Baskılarda yer alan E.A. (epreuve d'artiste, E.A.) sanatçı baskısı anlamında kısaltmadır. Eserin ilk baskılarını sanatçılar genelde kendilerine ayırırlar. Diğer baskılara göre daha değerli sayılırlar.
Koleksiyondan bir kaç eserle sizleri baş başa bırakıyoruz. İyi seyirler.
22 Haziran 2024 tarihinde Almanya'da gerçekleştirilen bir müzayedede 200 adet satranç exlibrisinin yer aldığı ve bazılarının da sanatçıları tarafında imzalandığı bir kitap yüksek bir rakama alıcı buldu.
Yukarıda yer alan Exlibris'e baktığınızda, sahibi olan Rafael Ehrmanntraut hakkında hangi bilgilere ulaşabilirsiniz?
Umarım sizlere Exlibrisler hakkında az da olsa bilgi verebilmişizdir.
Satranç Akademisi'nin exlibrisi hakkında da bir bilgi vermek istiyoruz. Medusa ve Perseus'u satranç tahtasında karşı karşıya getiriyoruz. Ancak Homeros'un hikayelerinden farklı bir bakış açısıyla hikaye devam edecek. Hem de klasik bir satranç oyunu ile kısa süre içerisinde sizlerle paylaşacağımız için heyecanlıyız.
Satranç ve Sanat konulu yazı dizimiz devam edecek.
Zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz.
FI Menderes Sargın
Satranç Akademisi
